igaranti

“Benim gördüğüm muhteşem dağların arasında güzel, küçük bi’ kasaba…”


5 Kasım 2018

Lars von Trier’in meşhur USA – The Land of Opportunities üçlemesinin ilk filmi olan Dogville (2003) tiyatroya uygun olarak tasarlanan yeni bir uyarlama ile UNIQ İstanbul Glass Room sahnesinde.

 

Eser miktarda spoiler içerir.

Dünyaca ünlü Danimarkalı yönetmen Lars von Trier 2003’te tamamı (üç saat on dakika) bir tiyatro sahnesinde geçen, kapı ve pencerelerin yerinde yerlere tebeşirle çizilmiş  çizgilerin olduğu, çok az objenin kullanıldığı, oyuncuların eylem gerektiren birçok şeyi ‘miş gibi’ yaptığı bir film çekmişti. Kendi deyimiyle en iyi filmiydi. Hikaye Amerika’nın Colorado eyaletinin Rocky Dağları’nda bulunan, yolu dağdan başka bir yere çıkmayan Dogville adındaki küçük ve yoksul bir kasabada geçiyordu. Bir kasabanın kaderini değiştiren olaylar “Tüm muhteşem hikayeler iki şekilde başlar; ya bir insan bir yolculuğa çıkar, ya da şehre bir yabancı gelir.” diyen Tolstoy‘u desteklercesine şehirli Grace’in (Nicole Kidman) yolunun tesadüfen Dogville’e düşmesi sonucu başlamıştı. “Benim gördüğüm muhteşem dağların arasında güzel, küçük bi’ kasaba…” Böyle diyordu Grace, Dogville ile tanıştığında.

Yayınlandığı ilk gün tüm sinema severlerin kült olacağından emin olduğu Dogville, yönetmenin kapitalizm eleştirisi yaptığı The Land of Opportunities üçlemesinin ilk filmi. Bertolt Brecht‘in sahne düzeniyle ilgili realist fikirlerinden etkilenen yönetmen, sade ve hatta illüzyonik mekan kullanımıyla her şeyi görsel olarak açıklamayı seven Hollywood sinemasına da eleştirel bir perspektiften bakıyor. Amerikan toplumu için önemli olan değerleri, o değerlerin savunucuları tarafından ihlal edildiğini göstermesi açısından da Amerika’nın cisminde insanın doğasına dair görüşünü de paylaşıyor: Güce sahip ya da ona erişmek isteyen insan, şartlar uygun olduğunda en sevimli yeri bile işkence yuvasına çevirebilir.

Versus Tiyatro’nun uyarlaması

Dogville, yukarıda bahsettiğimiz karakteristiklerinden hiçbir şey kaybetmeden Versus Tiyatro tarafından yerli sahneye de uyarlandı. Kayhan Berkin‘in yönetmenliğinde 12 kişilik bir oyuncu ekibiyle sahnelenen oyun UNIQ İstanbul’daki Glass Room sahnesinde izleyici ile buluşuyor.

Oyun, gerek replikler gerekse akışta filmin izinden gidiyor. Oyuncuların güçlü performansları, filmdeki sahneleri orijinale yakın bir etkileyicilikte yeniden canlandırıyor. Kurmaca mekan ve filmdekinden de daha minimal olan dekora, başındaki fener ve elindeki GoPro ile sahnede mekik dokuyarak her vurucu sahnenin yakın çekimlerini yapan anlatıcı eşlik ediyor. Anlatıcının canlı çekimi ise perdeye yansıtılıyor. Oyunun sonunda bu kurmaca dünyanın gerçekliğine o kadar inanıyoruz ki o meşhur finalde kasaba halkının başına gelen olayı sanki hayal etmiyor, tüm boyutlarıyla beş duyumuza da hitap edecek şekilde izliyoruz.

Kasım biletleri satışta

Dogville’in Kasım ayındaki sahne günleri 9 ve 15 Kasım. Her iki etkinliğin de biletini Biletix’ten satın alabilirsin.

Versus Tiyatro hakkında

2014 yılından bu yana çalışmalarına devam eden Versus Tiyatro, yaptığı çalışmalarda klasik metinlere çağdaş yorum yapmayı  ve repertuarında yer verdiği  yurtdışında sahnelenmiş çağdaş metinlerin Türkiye prömiyerlerine öncelik vermeyi amaçlıyor. Dogville, Versus’un dokuzuncu prodüksiyonu.

Künye

Yazan: Lars Von Trier

Çeviren: Nazlı Gözde Yolcu

Uyarlayan ve yöneten: Kayhan Berkin

Reji asistanı: Semih Değirmenci

Dekor ve poster tasarımı: Gökhan Kodalak

Kostüm tasarımı: Meltem Çakmak

Ses tasarımı: Joe Conchie

Işık tasarımı: Yüksel Aymaz

Oyuncular: Cantürk Çolak, Cenk Doğar, Ece Çeşmioğlu, Esra Yaşar, Güzide
Arslan, Gökhan Gürün, Mehmet Yılmaz, Müfit Aytekin, Nihan Aypolat, Olcay Yusufoğlu, Rüzgar Aksoy, Şerif Erol

Yapım: Versus

1 şey öğrendik:

Lars von Trier‘in 1995’te Danimarkalı yönetmen arkadaşları Thomas Vinterberg, Kristian Levring ve Søren Kragh-Jacobsen ile birlikte Dogme 95 adında bir avangart film yapım akımı başlattığını biliyor muydun? Dogme 95 Collective ve The Dogme Brethren olarak da bilinen akımın kuralları şöyle:

  • Çekimler stüdyo dışında yapılmalıdır. Sahne donanımı ve setler içeri taşınmamalıdır.
  • Ses görüntülerden, görüntü seslerden ayrı olarak üretilmemelidir. Sahne içinde üretiliyor olmadığı sürece müzik kullanılmamalıdır.
  • Kamera elde taşınıyor olmalıdır. Elde taşınan kamera ile elde edilecek hareketlilik ya da hareketsizlikler serbesttir. Film kameranın durduğu yerde çekilmemeli, kamera filmin olduğu yerde olmalıdır.
  • Film, renkli olmalıdır. Özel ışıklandırma kullanılamaz. Çekilecek sahnede filmin pozlandırması için çok az bir ışık varsa sahne kesilmeli ya da kameraya tek bir lamba iliştirilmelidir.
  • Optik numaralar ve filtreler kesinlikle yasaktır.
  • Film, gelişigüzel aksiyon içermemelidir. Öldürme, silahlar, vs. bulunmamalıdır.
  • Zamansal ve coğrafi yabancılaştırmalar yasaktır. Film şimdi ve burada geçmelidir.
  • Tür filmleri kabul edilemez.
  • Film formatı 35 mm olmalıdır.
  • Yönetmen, jenerikte belirtilmemelidir.